ضعف در حمایت از هنرمندان ولایی باعث هجوم فرهنگی بیگانگان شده است

خبرگزاری حوزه | حبیب‌الله بهمنی کارگردان سینما و تلویزیون در گفتگو با خبرگزاری حوزه با تاکید بر اینکه هنرمند برای اشاعه پیام غدیر ابتدا باید به درک قلبی از ولایت برسد، اظهار کرد: فلسفه غدیر کاملاً با مفهوم ولایت و ولایت‌مداری و ولایت‌پذیری گره خورده است. این پرسش که چگونه می‌توان این پیام را در قالب هنر، به ویژه هنر نمایش، به مخاطب منتقل کرد، بحث مفصلی است که نظرهای متفاوتی پیرامون آن وجود دارد.

وی در پاسخ به این سوال که در حوزه هنر نمایش چگونه می‌توان برای اشاعه پیام غدیر عمل کرد، بیان داشت: قبل از هر چیزی، هنرمند باید به این درک برسد و این احساس را داشته باشد که جایگاه ولایت در شخصیت انسانی و مسائل اجتماعی او چه قدر اهمیت دارد. به خصوص امروز که جامعه ما تنش شدید سیاسی ناشی از تجاوزات بیگانگان و دست‌اندازی‌های کفار، منافقین، معاندین و انواع شیاطین را تجربه می‌کند. اگر هنرمند به درک درستی از این قضیه برسد که در چه موقعیتی قرار داریم و بداند جایگاه ولایت چقدر می‌تواند در دفع این شرور مؤثر باشد، هم برای نجات خود و عاقبت‌بخیری خودش مؤثر است، هم برای کمک به جامعه که جامعه بهتر و درست‌تری را بتواند ترسیم کند و آینده آن جامعه را تضمین نماید.

این کارگردان سینما و تلویزیون تصریح کرد: شرط اول این است که هنرمند ولایی باشد. ولایی بودن درجات مختلفی دارد. از یک اطاعت‌پذیری ساده که یک فرزند در یک خانواده از بزرگتر خود، از پدر، از مادر، از ولی و سرپرست خود دارد شروع می‌شود، تا می‌رسد به بالاترین سطوح اجتماعی و سیاسی و در سطح جامعه و در سطح امت که فرد به بالاترین شخص در مسائل خود مراجعه کند. این درجات، دریایی از سوژه، ایده، مطلب، داستان و موضوعات مختلف هنری را شکل می‌دهد. حالا چه در زمینه نمایشی و تولیدات سینمایی و تلویزیونی و چه در حوزه‌های دیگر هنری، در انواع هنرها، دریایی از ایده و سوژه وجود دارد که می‌تواند از یک خانواده شروع شود تا به یک امت برسد. واقعاً مسائل هم به همین میزان وجود دارد؛ یعنی هزاران مسئله و موضوع قابل طراحی، ایده‌پردازی و تبدیل شدن به داستان‌های آموزنده، نمایش‌های آموزنده در حوزه ادبیات، حوزه شعر، حوزه تجسمی وجود دارد که می‌تواند در حوزه‌های مختلف نمود پیدا کند.

بهمنی با اشاره به مراتب ایمان هنرمند تاکید کرد: شرط اول هنرمند ولایی بودن است که به ضرورت ولایی بودن ایمان داشته باشد. ایمان او بعد از اینکه ایمان عقلی آورد، باید ایمان قلبی هم داشته باشد. ممکن است خیلی از افراد هنرمند نباشند اما با اتکای به ایمان عقلی خود پیرو ولایت باشند، اما هنرمند قطعاً باید ایمان قلبی داشته باشد، چون با عواطف مخاطب سر کار دارد و باید آن چیزی را که می‌گوید از دلش بلند شود تا بر دل بنشیند. مسیر طولانی است اما شرط اولش هنرمند ولایی بودن است.

وی در پاسخ به این پرسش که جدا از آگاهی و ایمان هنرمند، چه عوامل دیگری در موفقیت برای بیان این مفهوم نقش دارد، بیان کرد: شرط بعدی، آگاهی و توانایی هنرمند برای ترجمه برداشت خودش از نگاه خودش به فهم مخاطب است. هنرمندی موفق می‌شود که بتواند آن برداشت عقلی و قلبی خودش را به زبان هنر ترجمه کند و تقدیم مخاطب نماید. ابزار و ادوات و شرایط و امکانات هم تصمیم‌گیرنده هستند که آیا کاری انجام می‌شود یا نه. اینها یک توفیق الهی است؛ یعنی توفیق خدا باید به هنرمند بدهد که بتواند از این امکانات بهره‌مند شود. یکی دیگر از عوامل، ترکیبی از ادای وظیفه دیگران نسبت به هنرمند است. به خصوص در شرایطی که ما زندگی می‌کنیم. ما در دوره‌ای هستیم که فکر می‌کنیم دولت، سیستم مدیریتی و حاکمیتی ما همسو، همراه، همدل و هم‌جهت با نگاه ولایی هستند. اگر چنین باشد، هنرمند می‌تواند به راحتی از خدمات و حمایت‌ها و پشتیبانی‌های این سیستم متدین و معتقد ولایی برخوردار شود و آثار هنری تولید کند.

این کارگردان با بیان نقدی بر وضع موجود اذعان کرد: اما خوب می‌بینیم که به میزانی که توقع داریم، این اتفاق نمی‌افتد. متأسفانه یک جایی کار می‌لنگد. اسباب و ادوات و حمایت‌ها از سیاست‌گذاری و قوانین تا مدیریت اجرایی که وظایف پشتیبانی از تولید آثار هنری را بر عهده دارند، همگی وظایفی دارند که باید شرایطی فراهم کنند تا یک هنرمند ولایی بتواند آثاری تولید کند که هم به این مفهوم بپردازد و هم به مفاهیم بسیار زیاد دیگری که برای تعالی جامعه انقلابی، متدین و جامعه دارای هویت ملی و دینی ما مؤثر واقع می‌شود. ارتقای جامعه ما بدون هنر بسیار سخت اتفاق می‌افتد. اگر ما این کار را نکنیم، رسانه‌های بیگانه این کار را می‌کنند و آنها در جهت خودشان جامعه را به سمت و سوی فرهنگ ضد ولایی و فرهنگ طاغوت هدایت می‌کنند.

بهمنی در ادامه با اشاره به تنش‌های اخیر گفت: همان طور که می‌بینیم، تنش‌های چند سال اخیر و به خصوص فتنه‌هایی که اتفاق افتاد، بخش زیادی از آن ناشی از هجوم بیگانگان به فرهنگ ملت ما بود. آنها موفق شدند افکاری را با خودشان همراه و همسو کنند و تنش‌های فرهنگی منجر به تنش‌های سیاسی و حتی زمینه‌سازی برای حملات نظامی شد. اینها از قصور و کم‌کاری‌های ما هم برمی‌آید؛ هم هنرمند و هم مدیری که وظیفه حمایت از هنرمند را بر عهده دارد.

بهمنی در پاسخ به این سوال که چگونه می‌توان موانع موجود بر سر راه تولید آثار هنری با موضوع غدیر و ولایت را برطرف کرد، اظهار کرد: اولین گام، بازتعریف نظام حمایتی از هنر متعهد است. متأسفانه گاهی دیده می‌شود که بودجه‌های فرهنگی به جای تزریق به پروژه‌های فاخر و ولایی، صرف کارهای سطحی و زودبازده می‌شود که نه عمق معنوی دارند و نه توانایی ماندگاری در اذهان عمومی. نهادهای متولی باید بدانند که تولید یک اثر فاخر سینمایی یا تلویزیونی درباره غدیر، سرمایه‌گذاری روی هویت یک ملت است و بازدهی آن سال‌ها بعد در قالب نسل‌های ولایی‌پذیر خود را نشان می‌دهد. بنابراین لازم است تسهیلات ویژه، معافیت‌های مالیاتی و پشتیبانی طولانی‌مدت برای هنرمندانی که در این مسیر گام برمی‌دارند، تعریف شود.

وی افزود: نکته دوم، آموزش نسل جوان هنرمند با نگاه ولایی از دوران دانشجویی و حتی پیش از آن است. دانشگاه‌ها و مدارس سینمایی ما باید واحدهای اجباری با موضوع «هنر و ولایت» تعریف کنند. هنرمندی که از ابتدا با فلسفه غدیر و ضرورت ولایت‌پذیری آشنا نشده باشد، هر چقدر هم تکنیک بالایی داشته باشد، نمی‌تواند اثری خلق کند که از عمق جان مخاطب برآید. تجربه سال‌های اخیر نشان داده آثاری که صرفاً با نگاه فرمالیستی و تکنیکی و بدون باور قلبی ساخته شده‌اند، نه تنها تأثیری بر مخاطب نداشته، بلکه گاهی سبب دلزدگی از موضوعات دینی هم شده است. پس باید از مبدأ، نیروی انسانی متعهد تربیت کرد.

بهمنی در خصوص نقش رسانه‌های ملی و استانی در ترویج فرهنگ غدیر از طریق هنر نمایش بیان کرد: صدا و سیما و شبکه‌های استانی یک رسالت بی‌بدیل در این زمینه دارند. متأسفانه گاهی می‌بینیم که بهترین ساعت‌های پخش به آثار ترجمه‌ای و سریال‌های خارجی اختصاص می‌یابد که چه بسا ناخودآگاه فرهنگ ضد ولایی را ترویج می‌کنند. اگر قرار است پیام غدیر از طریق هنر نمایش به خانه‌ها راه پیدا کند، باید سفارش‌گذاری هدفمند، تولید مشترک با هنرمندان ولایی و پخش گسترده این آثار در اولویت قرار گیرد. حتی می‌توان از ظرفیت تئاترهای استانی و نمایش‌های خیابانی در مناسبت‌هایی مثل عید غدیر استفاده کرد که هزینه کمتری دارد اما تأثیر عمیق‌تری بر مخاطب عام می‌گذارد. اینها کارهای شدنی است، فقط اراده می‌خواهد.